Naar de inhoud

Ondernemen ·

Twijfel als ondernemer: is dit het nu, of zit je in de verkeerde rol?

In 1899 verkocht de Belgische chemicus Leo Baekeland zijn bedrijf in fotopapier aan de Amerikaanse fotopionier George Eastman, naar verluidt voor 750.000 dollar. Hij had genoeg om te stoppen, maar richtte op zijn landgoed een eigen labo in en ontwikkelde er bakeliet, een van de eerste volledig synthetische kunststoffen. Twijfel als ondernemer gaat dus niet altijd over doorgaan of stoppen: soms gaat ze over wat je daarna wilt bouwen. Augustus, als je klanten met vakantie zijn en je mailbox stil is, is een goed moment om die vraag eerlijk te stellen, of je nu zelfstandige bent in België of zzp'er in Nederland.

Oude kassa na sluitingstijd met een kassabonnetje waarop met de hand EN NU? staat

Waar gaat je twijfel als ondernemer eigenlijk over?

Twijfel als ondernemer gaat meestal over één van drie dingen: geld (houdt de zaak zichzelf overeind?), rol (doe je nog werk dat bij je past?) of richting (wil je dit nog, in deze vorm?). Elk van de drie vraagt een ander antwoord, dus begin met uitzoeken welke van de drie bij jou speelt.

Wie ze door elkaar haalt, sluit soms een gezonde zaak, of blijft jaren hangen in een rol die energie kost.

Begin bij geld, want dat is het makkelijkst te meten. KVK raadt ondernemers die twijfelen aan om eerst overzicht te maken van omzet, kosten en winst, en dan te kijken welke keuzes er zijn: kosten besparen, je prijs verhogen of meer klanten zoeken. Is het financieel krap, dan is dat het eerste dossier. Draait de zaak wel, en blijft de vraag toch knagen? Dan zit je twijfel dieper. Daar gaat de rest van dit artikel over.

Je bent trouwens niet de enige die blijft. Op 23 juli 2026 meldde KVK dat er in het tweede kwartaal 9,2% minder ondernemers stopten dan een jaar eerder, terwijl het aantal starters met 4,8% steeg. Stoppen is dus geen golf waarin je wordt meegesleurd. Het blijft een keuze die je zelf maakt, op basis van je eigen cijfers en je eigen redenen.

Je begon voor iets anders dan wat je nu doet

Organisatiepsycholoog Edgar Schein beschreef acht loopbaanankers: de diepere drijfveren die bepalen welk werk je voldoening geeft. Twee daarvan worden bij ondernemers vaak verward.

  • Autonomie en onafhankelijkheid: werken op je eigen manier en in je eigen tempo, zonder dat iemand je regels oplegt.
  • Ondernemerscreativiteit: iets nieuws bouwen, een product, een dienst of een bedrijf, dat echt van jou is.

Van buitenaf lijken ze op elkaar. Allebei kunnen ze je ertoe brengen een eigen zaak te starten. Maar ze lopen anders af.

Een voorbeeld: een kinesitherapeut (in Nederland: fysiotherapeut) opent een eigen praktijk voor de vrijheid. Het loopt goed, er komen collega's bij en vijf jaar later bestaat haar week uit roosters, facturatie en personeelsgesprekken. De praktijk bloeit. Haar vrijheid is weg. Wie draait op autonomie, voelt groei soms als verlies.

Het omgekeerde bestaat ook. Iemand die het bouwen van iets nieuws het mooiste vindt, kan na tien jaar een stabiele zaak runnen en zich vervelen, juist omdat alles loopt. Er valt niets meer op te bouwen.

Welke van de twee herken jij? En welke zocht je toen je begon?

Schrijf de vacature van je eigen week

Een zaak die groeit, verandert jouw job, ook als je titel “zaakvoerder” of “eigenaar” blijft. Om te zien hoe sterk, helpt een eenvoudige oefening.

Neem je agenda van de afgelopen vier weken. Tel ruwweg hoeveel tijd naar elk soort werk ging, en schrijf het op als een vacature. Bijvoorbeeld:

“Gezocht: commercieel coördinator. Je besteedt ongeveer de helft van je tijd aan offertes en opvolging van klanten, een kwart aan planning en personeel, een vijfde aan administratie. In de resterende tijd doe je het vakwerk waarvoor je ooit begon.”

Lees de vacature hardop voor. Zou jij erop solliciteren? Zo niet, welk deel zou je eruit halen? En welk deel zou je juist groter maken?

Deze oefening scheidt twee vragen die vaak samen opduiken: “wil ik nog ondernemen?” en “wil ik nog dít werk doen?” Het antwoord op de tweede vraag kan nee zijn terwijl het antwoord op de eerste nog altijd ja is.

Vijf uitwegen die geen alles-of-niets zijn

Twijfel voelt vaak als een keuze tussen doorgaan en stoppen. In werkelijkheid zijn er meer smaken.

  1. Je rol herschikken. Besteed uit of geef door wat je energie kost, en houd zelf vast wat je energie geeft. Dat kost geld, maar soms minder dan je denkt, zeker als je de vrijgekomen tijd besteedt aan werk waar je sterk in bent.
  2. Je aanbod of je klanten veranderen. Soms zit de knoop in één type opdracht of één soort klant. Wie dat schrapt, houdt een zaak over die weer klopt.
  3. Ondernemen combineren met loondienst. KVK schrijft dat je niet meteen hoeft te stoppen om in dienst te gaan: met een parttime job combineer je de zekerheid van een vast inkomen met ondernemen. Let er wel op dat je naast die job niet afhankelijk wordt van één opdrachtgever. In België kun je naast een job als werknemer actief blijven als zelfstandige in bijberoep. Volgens VLAIO moet je dan onder meer minstens halftijds in loondienst werken. Check je eigen situatie bij KVK of bij je sociaal verzekeringsfonds.
  4. Verkopen of overdragen. Je zaak kan doorgaan zonder jou. Voor een bedrijf dat draait, is dat soms de beste uitkomst voor iedereen. En zoals Baekeland liet zien: verkopen kan ook het begin zijn van iets nieuws.
  5. Stoppen. Ook dat mag een bewuste keuze zijn. KVK verwoordt het zo: “stoppen hoort, net als starten, bij ondernemen.” Kies je hiervoor, laat je dan begeleiden door je boekhouder: KVK wijst erop dat uitschrijven juist een van de laatste stappen is, en in België verloopt de uitschrijving uit de Kruispuntbank van Ondernemingen via een ondernemingsloket.

Drie vragen voor deze zomer

“Is dit het nu?” is geen nieuwe vraag. Peggy Lee had er in 1969 een hit mee, met het lied “Is That All There Is?”, en won er een Grammy voor. Het verschil met een lied: jij mag de vraag ook beantwoorden. Augustus is een goede maand om dat te doen. Schrijf de antwoorden op, ook als ze ongemakkelijk zijn.

  • Als je zaak morgen zonder jou verder kon, welk deel van je werk zou je dan het liefst blijven doen?
  • Welke taak stel je al maanden uit, en is dat omdat ze moeilijk is of omdat ze niet bij je past?
  • Zou je vandaag opnieuw met deze zaak beginnen? En als het antwoord nee is: wat zou je dan wel beginnen?

Merk op dat die laatste vraag niet vraagt of je wilt stoppen. Ze vraagt wat je wilt opbouwen. Dat is een heel andere vertrekpositie.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Ondernemers zijn gewoon om alles zelf op te lossen. Bij deze vraag hoeft dat niet. Heb je vragen over je zaak of over de opties, dan kun je in Nederland gratis terecht bij het adviesteam van KVK. Speelt er in Vlaanderen ook financiële of persoonlijke druk, dan biedt DYZO gratis bedrijfseconomische, juridische en psychologische begeleiding aan ondernemers in moeilijkheden. In Brussel kun je aankloppen bij CEd Relance.

En gaat je twijfel vooral over jezelf, over welk werk je energie geeft en welke rol bij je past, dan is dat een vraag die verder reikt dan je boekhouding. Ze verdient evenveel aandacht als je cijfers.

Veelgestelde vragen

Is twijfel als ondernemer een teken dat je moet stoppen?

Niet per se. Twijfel gaat vaak over één van drie dingen: geld, je rol of de richting van je zaak. Draait je bedrijf financieel goed, dan ligt de oplossing vaak in een andere taakverdeling, ander aanbod of andere klanten. Stoppen is één optie, naast je rol herschikken, combineren met loondienst of je zaak overdragen.

Kun je als ondernemer deels terug in loondienst?

Ja. KVK noemt een parttime job in loondienst als manier om een vast inkomen te combineren met ondernemen. In België kun je naast een job als werknemer actief blijven als zelfstandige in bijberoep; volgens VLAIO moet je daarvoor onder meer minstens halftijds in loondienst werken. Check de voorwaarden voor jouw situatie bij KVK of bij je sociaal verzekeringsfonds.

Waar kun je als ondernemer terecht als je twijfelt?

In Nederland geeft het adviesteam van KVK gratis advies over doorgaan, veranderen of stoppen. In Vlaanderen biedt DYZO gratis bedrijfseconomische, juridische en psychologische begeleiding aan ondernemers in moeilijkheden, en in Brussel kun je terecht bij CEd Relance. Je boekhouder is daarnaast een goed eerste aanspreekpunt voor de cijfers.

Bronnen

Lees ook